غولهای رسانهای که چشم و گوش جهان شدند
خدا ميداند كه كاركنان آژانسهاي تجاريـ خبري اوليه چهقدر براي سالم به مقصد رسيدن كبوتران نامهبر دعا خواندند و بوسه فرستادند تا اين پرندگان سالم به مقصد برسند و كبوتر صلح باشند.
صلحي كه براي بورس و سرمايهگذاري در آن زمان حكم طلا را داشت. هرچند ارزش «برخورد» (Conflict)، خبرها را گرمتر و كبوتران را تندروتر ميكرد اما امنيت براي سرمايهگذاران بورس چيز ديگري بود.
هر كه را افزون خبر، پولش فزون
اوايل قرن 19 اهل تجارت و بورس با گسترش فناوريهاي ارتباطي و كوتاه شدن فاصلهها كمكم دريافتند كه باخبر بودن از اوضاع و احوال جهان ميتواند براي در دست گرفتن عنان اوضاع اقتصادي و بورس يك رانت مشروع محسوب شود. شايد مشهورترين داستان در اين رابطه مربوط به زيركي «بارون روچيلد»، بانكدار مشهور انگليسي در سال 1815 باشد. او كه از نتيجه جنگ واترلو به وسيله يك سوار آگاه شده بود، از ناآگاهي سهامداران استفاده كرد و تمام سهام سقوط كرده را يك تنه خريد.
بعد از معلوم شدن نتيجه جنگ، سهامداران ناغافل فهميدند كه روچيلد دارايي خود را هزار برابر افزايش داده است؛ فقط بهدليل اينكه «اولين خبر را او گرفته بود.» بعد از گذشت چند سال اخبار تنها منحصر به وقايع اقتصادي و بورس باقي نماند بلكه اخبار سياسي، فرهنگي و نظامي نيز مورد توجه قرار گرفت.
بدين ترتيب، نياز به مطلع شدن از اخبار در كوتاهترين زمان منجر به تاسيس (آژانسهاي خبري) در دنيا شد كه طي تحولات اجتماعي و ارتباطي به خبرگزاريها تغيير نام داد.
دار و دسته نيويوركي و غولهاي خبري
در سال 1835 « چالز آگوست هاواس» نخستين آژانس خبري جهان را در فرانسه پايهگذاري كرد. اولين خطوط تلگرافي در اروپا 10 سال بعد شروع به كار كرد و به سرعت گسترش يافت و به آن سوي درياها رسيد.
هاواس، انحصار دولتي ارسال اخبار از طريق تلگراف نوري را در فرانسه در اختيار گرفت و به كمك دولت و انعقاد قرادادهاي تجاري با برخي كشورها كاري كرد كه در 1880 تبديل به يك خبرگزاري بيرقيب شود.
خبرگزاري هاواس از يك جهت ديگر نيز اهميت دارد چون «ژوليوس رويتر» و «برنالد وولف» كه هر دو از كارمندان هاواس بودند به پيروي از هاواس خبرگزاريهايي به نام خود در انگلستان و آلمان تاسيس كردند.
در سال 1859 اين 3 خبرگزاري، موافقتنامه مبادله اخبار را امضا كردند تا نخستين كارتل خبري جهان باشند. اين در حالي بود كه 11 سال قبل از آن در آن سوي آبهاي اقيانوس اطلس، دارودسته 6 روزنامه نيويوركي، ذوق زده از اختراع تلگراف، براي پوشش جنگ مكزيك و اخبار اروپا در سال 1848 با هم شريك شده بودند.
نتيجه اين شراكت هم چيزي نبود جز خبرگزاري آسوشيتدپرس؛ خبرگزارياي كه هنوز يكي از غولهاي خبري دنياست. هرچند به فهرست غولهاي خبري تعدادي ديگر از خبرگزاريها اضافه شدند اما دولتشان مستعجل بود و مشكلات سياسي و اقتصادي امانشان نداد.
پس ميتوان گفت كه انحصار خبري را تنها 2 خبرگزاري قديمي ديگر تا به امروز با خود يدك كشيدند. خبرگزاري فرانسه كه ميراثدار هاواس است و خبرگزاري ژوليوس رويترز كه همچنان مشغول فروش خبر است
ادامه مطلب
